STRAFFER DAN HET DOORBREKEN VAN HET EMBARGO ROND DE dEUS-INTERVIEWS: RECENSIE VAN NIET GELEZEN BOEK

Vorige week woensdag stak een recensie-exemplaar in onze brievenbus van Wit & zwart. Verzet en collaboratie in een Vlaams dorp van Roger Rutten. Een kanjer van een boek, het boek kon amper in de gleuf van onze brievenbus. De boekpresentatie is voor volgende week: donderdag 24 april in Zonhoven – het boek handelt over verzet en collaboratie in Zonhoven – en zaterdag 26 april in het naburige Hasselt. Maar sommigen hebben er hun mening al over klaar.

Het boek Wit & zwart. Verzet en collaboratie in een Vlaams dorp is de neerslag van een zoektocht die zeven jaar duurde. Roger Rutten, die niet aan zijn proefstuk toe is, wilde weten hoe in zijn geboortedorp, Zonhoven, verzet en strijd de oorlogsjaren 1940-1945 kleurden. Aan de hand van honderden getuigenissen, persoonlijke verhalen, dagboeken en brieven, documenten, foto’s en krantenartikels – waarvan veel als illustratie in het boek is afgedrukt – verhaalt Roger Rutten over de zwarte markt en rantsoenering, de verplichte tewerkstelling, Jodenvervolging, collaboratie en repressie, bendevorming, partizanenstrijd en het Geheim Leger. We hebben zelf het boek nog maar enkel kunnen doorbladeren, hier en daar wat kunnen lezen. Onze eerste indruk is dat het alleszins een zeer veelzijdig boek is. Inclusief weinig fraaie verhalen over wat er in naam van het Verzet gebeurde, zoals door de Bende van de Dameskous (blz. 327 – 334).

Enkele mensen konden de proefdruk inkijken. Johan Swinnen, verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel, vindt het “een zeer systematisch werk dat getuigt van veelzijdig, kritisch denken…” Swinnen looft ook de “boeiende en didactisch erg getalenteerde wijze” waarop “de besproken feiten geïnterpreteerd en met de historische achtergrond in verband gebracht” worden. “Een monnikenwerk”, zegt Ivo Van de Kerckhove, hoofdredacteur van Het Belang van Limburg. De Limburgse provinciegouverneur Steve Stevaert wijst erop dat de auteur de toelating kreeg om strafdossiers in het Brussels Justitiepaleis te raadplegen waardoor “een indringend boek vol persoonlijke verhalen, getuigenissen, foto’s en documenten” ontstond. “Het boek beklijft. Wij onthouden vooral de strijd van de kleine man tegen het nationaalsocialisme en de inzet van die kleine man voor een rechtvaardige samenleving. Het verbergen van Joodse kinderen, piloten en Russen en de soms gewapende strijd tegen de vijand vormen een niet te vergeten hoofdstuk”, vervolgt Stevaert.

André Vanhaeren uit Dilsen-Stokkem heeft er een andere mening over. De kans dat hij het boek reeds heeft kunnen inkijken is bijzonder klein, maar hij heeft er wel een mening over en die zo snel doorgestuurd dat zijn opstel deze week al in de lezersrubriek van ’t Pallieterke staat. André Vanhaeren: “67 jaar nadat twee Duitsers op hun fiets Zonhoven kwamen bezetten, wordt in naam van de echte waarheid, en niets dan de waarheid, het mes van de vergelding voor de duizendste keer door het (onverwerkte) verleden gesneden. (…) Na de bevrijding grepen lafaards en schijtlaarzen hun kans om (zogenaamde) collaborateurs te vernederen en te vermoorden. (…) De kleintjes die uit domheid, liefde, lijfsbehoud en/of armoede met de Duitsers samenheulden, werden vernederd, in gevangenissen gestopt en zelfs doodgeslagen. Zij die deze straatrepressie overleefden ontnam men hun burgerrechten (…). De grote schuldigen, zij die met bezetters miljoenen verdienden, werden door de gendarmen en het gerecht tegen de woede van het volk beschermd. Deze ‘dames en heren’ ontsprongen de dans der gerechtigheid en leefden in grote rijkdom verder. Vandaag wordt het kleine grut weer eens in naam van de waarheid door een belgicistische kwast besmeurd.” Zoals dat in radicale Vlaams-nationale kringen hoort, schrijft Vanhaeren “belgicistisch” zonder hoofdletter.

Nergens uit de ‘recensie’ blijkt dat Vanhaeren het boek Wit & zwart gelezen heeft. Nergens is er een concrete verwijzing naar een hoofdstuk of zelfs maar een paragraaf uit het boek. Sommige mensen hebben geen kennis van (nieuwe) feiten nodig om al een mening te hebben.